መሰረታዊ መእተዊ ንገመዳት ሓይሊ

ኣጠቓቕማ ገመዳት ሓይሊ ልዕሊ ሓደ ዘመን ዝጅምር እዩ። ብ1879 ኣመሪካዊ መሃዚ ቲ.ኤ.ኤዲሰን፡ ጁት ኣብ በትሪ ነሓስ ጠቕሊሉ፡ ኣብ ሻምብቆ ሓጺን ኣእትዩ፡ ድሕሪኡ ብሕውስዋስ ኣስፋልት መሊኡ ገመድ ፈጢሩ። ነዚ ገመድ እዚ ኣብ ኒውዮርክ ብምትካል፡ ኣብ ትሕቲ መሬት ምትሕልላፍ ሓይሊ ፈላሚ ኰይኑ እዩ። ኣብ ዝቐጸለ ዓመት፡ እንግሊዛዊ መሃዚ ካለንደር፡ ብኣስፋልት-ዝተጠልቀየ ወረቐት-ዝተነጽለ ገመድ ሓይሊ ምሂዙ። ኣብ 1889 እንግሊዛዊ መሃዚ ኤስ ዜድ ፈራንቲ ኣብ መንጎ ለንደንን ዲፕትፎርድን 10 ኪሎ ቮልት ዘይቲ-ዝተጠልቀየ ወረቐት-ዝተነጽለ ገመድ ኣንቢሩ። ኣብ 1908 ዓ.ም.ፈ ዓባይ ብሪጣንያ 20 ኪሎ ቮልት ዝዓይነቱ መርበብ ገመድ ዛዚማ። ገመዳት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ብሰፊሑ ኣብ ጥቕሚ ይውዕሉ ነበሩ። ኣብ 1911 ጀርመን 60 ኪሎ ቮልት ልዑል-ቮልቴጅ ዘለዎም ገመዳት ብምትካል ልዑል-ቮልቴጅ ዘለዎም ገመዳት ንምምዕባል ምጅማር ምዃኑ ተገሊጹ። ኣብ 1913 ጀርመናዊ መሃዚ ኤም. ኣብ 1952 ሽወደን ኣብ ሰሜናዊ መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ 380 ኪሎ ቮልት ኣልትራ-ልዑል ቮልቴጅ ገመዳት ብምትካል፡ ንመጀመርታ ግዜ ኣልትራ-ልዑል ቮልቴጅ ገመዳት ምጥቃም ዘመልክት እዩ። ኣብ 1980ታት 1100 ኪሎ ቮልን 1200 ኪሎ ቮልን ኣልትራ-ልዑል ቮልቴጅ ዘለዎም ገመዳት ሓይሊ ተፈጢሮም ነይሮም።